motor yaği ve eski tarih bilimi konular

motor yağı ve eski tarih bilimi konular

motor yağı ve eski tarih bilimi konular 1989’da genel af ilan etti: 4celıilî & te karşı üç kez ayaklanan ordu kiı cunta döneminde işkence yapaoı; ve Falkland Savaşı’nm sonuulutac diler. Bu arada 64 eski gerilla di? bırakıldı. Yalmzca, 1976-19830® askeri darbe gerçekleştiren üç cımlıt tanı ve işkence merkezlerini yöneH; railer hapiste kaldılar; Menen|,tı^ mun da geçici olduğunu belirtiivt* affının da daha uygun bir diğini açıkladı. Bütün bu radikaUerin rakiplerini *al JF içinde toplama
şiminde hulunanlaun 25 yıla kadaı hapisle cezalandırılması, bu girişimin ordu mensuplarınca geı veklcşlirilmesi halinde de ee zanın üç kal ariınlması öngörüldü AJfonsin yavaş yavaş, (izcilikle ordudaki sağcı grupların baskısıyla* ödün vermeye başladı. Başkan ve ekibi, (özellikle ekoiKv minin dizginlerini elde tutmada yetersiz görüldü. Dolar ve ulusal para ausiral üzerinde yapılan spekülasyonlar yaygınlaştı. Halk hoşnutsuzluğunu, oy sanciiğındaki tepkinin dışında, hayat pahalılığını protesto eden ayaklanmalarla da ortaya koydu. Buenos Aires’in 300 km kuzeyindeki Ro-sario kentinde ve başkentin dış mahallelerinde büyük mağaza yağmalamaları, sen çatışmalar görüldü. Bütçe açığım ihracatçıların sırtına yükleme düşüncesiyle hazırlandığı ileri sürülen ve 7 Şubat kararnamesiyle yürürlüğe konan 3’lü döviz kuru sistemi de, büyük tahıl üreticilerinin Alfonsin'e olan güvenlerini azaltmıştı. Seçimlerden 12 gün önce, 2 Mayıs’ta, fiyatlar ve ücretler donduruldu; bankalardan çekilebilecek para miktarı 500 bin australle (6 370 dolar) sınırlandı ve kambiyo işlemleri askıya alındı.
14 Mayıs 1989’da yapılan başkamlık seçimlerini yüzde 49,2 oyla Carlos Menem kazandı: z\nayasa’ya göre yönelimi 10 Aralık’ta devralması gerekiyordu.
Mayıs ayı sonunda Alfonsin son kozunu oynadı ve ayın 26’smda bir kriz kabinesi kurdu (ekonomi bakanlığına Juan Carlos ^ugliese’nin yerine radikal milletvekili Je-;us Rodriguez atandı); iki gün sonra “savaş îkonomisi” Üan edildi: Kambiyo denetimi; ergilerin ağırlaştırılması; bütçede kısıntı, onunda Alfonsin, Anayasa’ya göre öngönmış bir karar değildi, ilkel bir p matizmi dile getınça^rdu. Rkonumık j ülkenin kinai iktidar odaklanyU (Mom olarak yapılmış bir işbırlığuii içerıyo Bu iktidar odaklarının başlıcalan t. sektöründeki oligarşi (tarım umnlcn ı eden ve ülkeye dc^viz getiren tek sek uluslararası mali çevreler, silahlı ku\"v rın liberal kanadı ve Katolik Kilisesi'yd Ne var kt. Temmuz I989\1a sen ekom önlemleri alınmasından bir hafta s Ekonomi Bakanı Miguel Roig öldü. ( yerine yine Bunge y Born şirketinin i başkam olan Néstor Rapanelli get Önlemler etkÜerini göstermeye başla Enflasyon oranı düşmeye başlayınca kan motor Menem aralık ayı içinde enflasy sıhrlanacağım söyledi. Ancak sıkı pa yaseti, toplumsal alanda etkisini g( mekte gecikmedi. Arjantin’in güçlü ; kalarmdanjCenel İş Sendikası yönetü ikilik başladı. Bir kısmı hükümetin kasım desteklerken bir kısmı bükü politikasım desteklerken bir kısmı d işçilerin haklarım savunuyordu. A( Parti'nin (peroncıı) içinde seçim vaati yerine getirilmesi konusunda prot< belirdi. Birçok peroncunun gözündı kan Menem yavaş yavaş bir “hain*' muna düştü. Daha pragmatik olan peroncular ise başkanın • nimsedü^-
Wien başlayarak Arjantm’de sansürün ■^etilmesi edebiyat yapıtlarının dağıtıl-kolaylaştırdı. Örneğin Cortazar’m adıyla yayımlanan kısa öykü kita-f^^eki yönetimler tarafından yasaklan-çok satan kitaplar listesine gir-^eronculuk ve 1970’li yıllarda kaybolan roman olan No habra adlı^^ Cuarteles de invier-
ıj^ ^^P^tlarıyla Osvaldo Soriano çok İırlık!!ı^^^^^^ biri oldu. Aynı temala-
— ANSIKL. Son yıllarda önem kazanan arkeoastronomi ilk kez 1960’lı yllarda, In-gütere’mn güneybatısmdaki dev laşlarm oluşturduğu dairelerle (Stonehenge) adım duyurdu. Dev boyutlu taşlarm yerine konduğunda ortaya çıkan bütün ile ilgili yapım talWnleri kimi uzmanlarca, bu taşlann belli bir biçimde yerleştirilmesinin yaz gün-dönümü sırasmda Güneş’in doğuşuna göre olduğunu düşünmeye yöneltti. Ayrıca bu taş düzenlemesi bir “taş devri rasathanesi” de olabilirdi. Amerika kıtasmda da benzer yerle adlı yapılı I yem donemin uıijıılcıindendir. Arjantin j/ya/ısında gonılen deneysel roman eğilimin bir başka omegi de Manuel Vasquez İği nin Son dos las puertas de! desthio adli yapılıdır Poslmodern deneysel ilimin ağır bastığı son dönem yapıdan asında Ricardo Piglia’mn romanı Prisión rpetua (1988) ve Nestor Sanehez’in kısa ku kitabı La Condición (198^ sayılabi Yapıtlarını Fransızca yazaM Gloria Ai-j^la (/e Crime de Dona Clara jDona Cla-mn Suçu, I989|), Hektor Bianciotti {Se-\s Ies ¡armes seront comptées [Yalnızca »zyaşlan Sayılacak, î98Sj) ve Silvia Ba-1 Supervielle’se (/’Or de rincertitude |Ka-sizUğin Aitmı, I990J), uluslararası alan-seslerinı daha kolay duyurmaya başla-;lardır.
IK a — Flektr Ark gerilim, belirli bir kbkta yer alan iki elektrot arasında kı-ım oluşumunu sağlamak için gerekli en iik gerilim. \Ark uzaklığı, belirli bir geri-etkisiyle kıvılcım oluşumunu sağlamak iki elektrot arasmda olması gereken dik.
iEOASTRONOMİ a. İlkel insanların onomi bilgisini inceleyen özel bilim da-
YNSİKL. Son yıllarda önem kazanan oastronomi ilk kez 1960’lı yllarda, İn-re’nin güneybatısındaki dev taşlarm turduğu dairelerle (Stonehenge) admı ırdu. Dev boyutlu taşların yerine kon-ında ortaya çıkan bütün ile ilgili yapım linleri kirni uzmanlarca, bu taşların bir biçimde yerleştirilmesinin yaz gün-mü sırasında Güneş’in doğuşuna göre iunu düşünmeye yöneltti. Ayrıca bu üzenlemesi bir “taş devri rasathanesi” abilirdi. Amerika kıtasmda da benzer r bulundu. Henüz çok yeni bir bilim )lan arkeoastronomi hem arkeologla-îm de astronomların ügisini çekmek-
EOLOJİ a. — ANSİKL. İnsanın geç-i arama ve aydınhğa çıkarma çahşma-zla ve radyatör temizleyici çeşitlenerek sürmektedir. Dün-ieğişik uygarlıklara ilişkin çok sayıda apılmakta ve her gün yeni kentler ya Mtlar toprak üstüne çıkarılmaktadır.
de toprak üs-
V«;. Avrupa dii aynı zamanda ortava çıkr-ry.^-in I989'da Paris te toplanan bıı konferansta ise, ilk insanımsıların Avrupa’da 1 milyon yıl önce yaşadığı kaho^ edilmiştir. Neandertal insan, üstünde tartışılan konu-Iard^m bir başkasıdır. Bu insanın ölülerini gömüp gömmediği ve konuşma yeteneğinin var olup olmadığı hâlâ aydınJatılamamjştır. Michigan Üniversitesi an iropolağlarından Mifford VVolpoff ise Neandertal insanın Homo sapien'’in ah türü r^lduğu düşüncesini ortaya koyrMUşUir
Güney Afrika’da S‘*'arrkrans mağarasındaki araştırmalar 1 milyon yır önce ateşin kullanıldığını kamtlanmışiır. Fransa’da bulunan mağaralar da. tarihöncesi küllü lere ilişkin ipuçları vermektedir. Nontron (Dor-dogne) yakınlanndaki bir mağarada, üsi Paleolitik döneminden kalma MagdalerF yen kültür ürünü resimler bulunmuş, Fortbregoua (Salernes, Var) mağarasında Neolitik dönem buluntuları ele geçirilmiştin Büyük Sahra’mn çöl olmadığı 212 bin yıl öncesine tarihlenen Aşölyen kültürüne ilişkin aletler, çöldeki gömülü vadilerde bulunmuştur ve bölgenin Homo erec-tus’tan Homo sapiens’e geçiş dönemine sahne olduğu üeri sürülmektedir.
• Türkiye'de arkeoloji ve sanat tarihi ala-mndaki araştırmalar, 1984 ve sonrasmda da sürdürüldü. Trakya’da, Ainos (Enez), Batı Anadolu’da, Pergamon (Bergama), Ephesos (Efes-Selçuk), Bayrakh (Eski İzmir), Miletos (Milet) ve Didyma (Didim),
İç Ege’de Aizanoi (Çavdarhisar), Afrodisi-as (Geyre) ve Hierapohs (Pamukkale), Akdeniz’de, Arykanda (Arif Köyü), Perge (Aksu), Kaunos (Köyceğiz) kazıları, onarım ve düzenleme çahşmalarıyla birükte yürütüldü. Hattuşaş (Boğazköy), Arslante-pe (Malatya), Çayönü (Diyarbakır), Acem-höy^ (Aksaray), Kültepe (Kayseri), Kara-höyük (Konya) gibi Klasik dönem öncesi önemli buluntular veren merkezlerde de çok yönlü araştırmalar sürdürüldü. Side antik kentinde ise tiyatroda ve ApoUon tapmağında onarım radyatör temizleyici çahşmaları yapıldı. Sam-sun-Ikiztepe kazıları, Ord. Prof. Bahadır Aikım’m ölümünden sonra Prof. Önder Bilgi başkanlığında yürütüldü. Prof. Refik Duru’nun 1978’de kazmaya başladığı Bur-dur-Kuruçay höyüğündeki çalışmalar 1988’de tamamlandı. Prof. Duru, 1989’da Burdur-Höyücek Höyük’te kazı ve araştırmaları başlattı. 1982’de Enver ılrdı. Örneğin Coriazar’m Srosadıyla yayımlanan kısa öykü kila-eki yönetimler tarafından yasaklan-«¡jkeiLençok salan kitaplar listesine gir-^eronculuk ve 19701i yıllarda kaybolan ^ler üzerine iki roman olaın No habra 05penas ni olvido ve radyatör temizleyici Cuarteles de invier-BO adlı yapitlanyla Osvaldo Soriano çok okunan yazarlardan biri oldu. Ayru temalara ağırlık veren romancı Jorge Asis, La cal-kâe los caballos muertos adb kitabım ya-yiffllaâ Önemli romancılardan Enrique Medinanın Con el trapo en la boca (^1983) IÉ yapıö erkeklerin egemen olduğu bir toplumda bir işçi kızm başkaldırışını konu ¿ordu. Medina ayrıca çok satan tarihsel rotnam Uno sombra donde suena Camila O'Gomariá^ XIX. yy. diktatörü Juan Ma-ítiel Rosas’in hayatım anlattı. Sürgündeki lalardan Mempo GiardineUi’nin Chaco î^de geçiyordu. Jorge Luis Borges *"85 yümda Los conjurados adım taşıyan şiir kitabı daha yayımladı. Böylece Ar-^edebiyatmda yalmz düzyazı alanında şiirde de etkinliğini sürdürdü. Ydlar ^sürgünden yurduna dönen Antonio ^Dedetto, Sombras, nada mas adh ya-sürgün yıllarım anlatü.
^iyle birlikte edebi etkinlik daha
Tomas Eloy Martinez’in, Juan ^Un yan-hivnorafilr hir nnlsitimi síivi-
A «m yan-biyografik bir anlatımı sayi-Ca Novela de Peron (1986), Hec-J^rtalla’nm deneysel romam Cave mi-
Carlos Mantini’nin Elfantas-fjecto (1986) adh yapıtları bu yeni ^ tipik örnekleridir. Aijantin’in en
•ARKEOLOJİ a. — ANSİKL. İnsanın gelmişini arama ve aydınhğa çıkarma çalışmaları hızla ve çeşitlenerek sürmektedir. CKin-yada değişik uygarlıklara ilişkin çok sayıda kazı yapılmakta ve her gün yeni kentler y a da yapıtlar toprak üstüne çıkanimaktadir. En önemli sorunlardan biri de toprak üstündeki kalıntılarm korunmasıdır. Geliştirilen tekniklere karşm doğamn ve insanların yıkırm çok daha hızlı olmaktadır. Atina Akropoüs’i, İndus uygaıiığmm görkemli kenti Mohenjo-Daro, Nlısır'daki Kamak ve Luksor tapınakları. Gize sfenksi bu yıkımın en çarpıcı örnekleridir. Pakistan üe UNESCO’nun işbirliğiyle Mohenjo-Da-ro’da koruma planımn bir bölümü uygulamaya konmuştur. Yeni geliştirilen taıihien-dirme ve analiz yönternleriyle kazı sonra-smdaki çahşmalar hız kazamrken, değişik alet ve teknikler de kazıların daha çabuk, aym zamanda ayrmuh yapdabilmesLni sağlamaktadır. Yery'üzünün ilk canlıları ve ilk insanlar konusundaki tartışmalar farklı K>-yutlarda devam etmektedir. Homo sapi-ens’in doğum yeri konusundaki jaraştırmalar derinleştirilirken, ortaya çıkan sorular da artmaktadır. Bu alandaki iki varsayım da varhğım korumaktadır. Homo sapi-ens’in Afrika'dan yay^ldığmı sa\Aman eski görüşe karşılık, kimi bilim adanılan çı>k bölgeli bir görüşü kabul etmekietlirier. Bu görüşe göre, Homo sapiens, Afrika, oto radyatör temizleyici